7. Sınıf Matematik

Rasyonel Sayılar Nedir? Tanım, Örnekler ve Sayı Doğrusunda Gösterim

Rasyonel sayılar, iki tam sayının bölümü olarak yazılabilen sayılardır. a ve b birer tam sayı ve b ≠ 0 olmak üzere ab biçiminde yazılabilen sayılara rasyonel sayı denir. 34, −25, 7 ve 0,25 birer rasyonel sayıdır.

Kısaca

Pay ve paydası tam sayı, paydası 0 olmayan kesir biçiminde yazılabilen her sayı rasyoneldir. Bütün tam sayılar da rasyoneldir: 5 = 51, −3 = −31, 0 = 01.

Rasyonel sayı örnekleri

SayıKesir biçimiRasyonel mi?
881Evet (tam sayı)
−6−61Evet (tam sayı)
0,2514Evet (ondalık gösterim)
0,313Evet (devirli ondalık gösterim)
50—Hayır (payda 0 olamaz)

Pozitif ve negatif rasyonel sayılar

Sıfırdan büyük rasyonel sayılara pozitif rasyonel sayılar (27, 1,5), sıfırdan küçük rasyonel sayılara negatif rasyonel sayılar (−38, −2,4) denir. 0 rasyonel bir sayıdır, ancak pozitif ya da negatif değildir.

Rasyonel sayıları sayı doğrusunda gösterme

Rasyonel sayının hangi iki tam sayı arasında olduğu bulunur. Bu iki tam sayı arası, paydadaki sayı kadar eş parçaya bölünür ve pay kadar parça sayılır. Örneğin −34 sayısı −1 ile 0 arasındadır: bu aralık 4 eş parçaya bölünür ve 0’dan sola doğru 3 parça sayılır.

Rasyonel sayıları karşılaştırma

Paydaları eşit olan rasyonel sayılardan payı büyük olan daha büyüktür. Paydalar farklıysa önce paydalar eşitlenir.

Örnek: −23 ile −34 karşılaştırılırken paydalar 12’de eşitlenir: −812 ve −912. −8 > −9 olduğundan −23 > −34 olur.

Pozitif rasyonel sayılar her zaman negatif rasyonel sayılardan büyüktür. Sayı doğrusunda sağdaki sayı soldakinden büyüktür.

Rasyonel sayıların ondalık gösterimi

Rasyonel sayının payı paydasına bölünerek ondalık gösterimi bulunur. Bölme işlemi bir yerde biterse ondalık gösterim sonludur: 38 = 0,375. Bölme işleminde aynı rakamlar tekrar ederse devirli ondalık gösterim elde edilir: 23 = 0,666… = 0,6. Devreden kısım üstüne çizgi çekilerek gösterilir.

Sık yapılan hatalar

  • Tam sayıların rasyonel olmadığını düşünmek. Her tam sayı paydası 1 olan bir kesir biçiminde yazılabilir.
  • Negatif rasyonel sayıları karşılaştırırken pozitif sayılardaki gibi düşünmek: −12 ile −13 sayılarından −13 daha büyüktür, çünkü sayı doğrusunda 0’a daha yakındır.
  • Devirli ondalık gösterimlerin rasyonel olmadığını sanmak. 0,3 = 13 olduğundan rasyoneldir.

Sık sorulan sorular

0 rasyonel sayı mıdır?

Evet. 0 = 01 biçiminde yazılabildiği için 0 bir rasyonel sayıdır.

Rasyonel sayının paydası 0 olabilir mi?

Hayır. Bir sayı 0’a bölünemez; bu yüzden paydası 0 olan ifade bir sayı belirtmez.

Her tam sayı rasyonel midir?

Evet. Her tam sayı paydası 1 olan bir kesir olarak yazılabilir: −4 = −41.

Rasyonel sayılar hangi sınıfta işlenir?

Rasyonel sayılar ortaokul 7. sınıfta işlenir; 8. sınıfta irrasyonel sayılarla birlikte yeniden ele alınır.

Bu konuyla çalışmak için

Son güncelleme: 20 Kasım 2026.

Benzer içerikler

Yorumlar ve değerlendirmeler

Bu içerik için ilk yorumu siz yazın · Sınıfta nasıl kullandığınızı, beğendiğiniz ya da eksik bulduğunuz yerleri yazın; yeni içerikleri yorumlarınıza göre hazırlıyoruz.

Puanınız
Ben bir
1000
Ad ve şehir isteğe bağlı; e-posta istemiyoruz. Yorumlar kısa bir kontrolden sonra yayımlanır.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu