Küp Açılımı: (a + b)³ ve (a − b)³ Formülleri ve Örnekler
Küp açılımı, iki terimin toplamının ya da farkının küpünü açık biçimde yazmaktır. Formüller şunlardır:
Küp açılımı formülleri
(a + b)³ = a³ + 3a²b + 3ab² + b³
(a − b)³ = a³ − 3a²b + 3ab² − b³
Formül nereden gelir?
(a + b)³ ifadesi (a + b)² · (a + b) demektir. Kare açılımı (a + b)² = a² + 2ab + b² olduğundan:
(a² + 2ab + b²) · (a + b) = a³ + a²b + 2a²b + 2ab² + ab² + b³ = a³ + 3a²b + 3ab² + b³
Katsayılar 1, 3, 3, 1’dir. (a − b)³ açılımında aynı katsayılar gelir; işaretler +, −, +, − diye sırayla değişir.
Çözümlü örnekler
Örnek 1: (x + 2)³ = x³ + 3 · x² · 2 + 3 · x · 2² + 2³ = x³ + 6x² + 12x + 8
Örnek 2: (2x − 1)³ = (2x)³ − 3 · (2x)² · 1 + 3 · 2x · 1² − 1³ = 8x³ − 12x² + 6x − 1
Örnek 3 (zihinden hesap): 11³ = (10 + 1)³ = 1 000 + 300 + 30 + 1 = 1 331
Küplerin toplamı ve farkı
Küp açılımıyla karıştırılan iki özdeşlik daha vardır:
a³ + b³ = (a + b) · (a² − ab + b²)
a³ − b³ = (a − b) · (a² + ab + b²)
Örnek: 8x³ − 27 = (2x)³ − 3³ = (2x − 3) · (4x² + 6x + 9)
Kare açılımı ile karşılaştırma
| İfade | Açılım | Katsayılar |
|---|---|---|
| (a + b)² | a² + 2ab + b² | 1, 2, 1 |
| (a + b)³ | a³ + 3a²b + 3ab² + b³ | 1, 3, 3, 1 |
| (a − b)³ | a³ − 3a²b + 3ab² − b³ | 1, −3, 3, −1 |
Sık yapılan hatalar
- (a + b)³ ifadesini a³ + b³ sanmak. a = 1, b = 1 için (1 + 1)³ = 8 iken 1³ + 1³ = 2 olur.
- (a − b)³ açılımında son terimin işaretini + yazmak. Son terim −b³’tür.
- Katsayılı terimlerde katsayının küpünü almayı unutmak: (2x)³ = 8x³’tür, 2x³ değildir.
Sık sorulan sorular
Küp açılımında katsayılar neden 1, 3, 3, 1?
(a + b)² · (a + b) çarpımında a²b ve ab² terimleri üçer kez oluşur. Bu katsayılar Pascal üçgeninin 4. satırıdır.
Küp açılımı hangi sınıfta işlenir?
Küp açılımı lise matematiğinde kullanılır. Ortaokulda 8. sınıfta yalnız kare özdeşlikleri ve iki kare farkı işlenir.
(a − b)³ ile (b − a)³ eşit midir?
Hayır. (b − a)³ = −(a − b)³ olur; ikisi birbirinin ters işaretlisidir.
Bu konuyla çalışmak için
- Özdeşlikler ve cebirsel ifadelerin çarpımı (etkileşimli araç)
- 8. Sınıf Özdeşlikler oyunu
- 8. Sınıf Özdeşlikler: Eşit İfadeler Oyunu
- 8. Sınıf Matematik: bütün içerikler
Son güncelleme: 20 Kasım 2026.
Benzer içerikler
DiğerAralarında Asal Sayılar Nedir? Örnekler ve Nasıl Bulunur20 Kas 2026
AfişGeometrik Cisimlerin Alan ve Hacim Formülleri – PDF
DiğerÖzel Üçgenler: 30-60-90, 45-45-90 ve 3-4-5 Üçgeni20 Kas 2026
DiğerTam Kare Sayılar: 1’den 30’a Kadar Liste ve Nasıl Anlaşılır20 Kas 2026
AfişÖzdeşlikler: Tam Kare ve İki Kare Farkı – 8. Sınıf PDF
CevaplıTest8.Sınıf 10’un Tam Sayı Kuvvetleri Kazanım TestiYorumlar ve değerlendirmeler
Bu içerik için ilk yorumu siz yazın · Sınıfta nasıl kullandığınızı, beğendiğiniz ya da eksik bulduğunuz yerleri yazın; yeni içerikleri yorumlarınıza göre hazırlıyoruz.



