8. Sınıf Matematik

Küp Açılımı: (a + b)³ ve (a − b)³ Formülleri ve Örnekler

Küp açılımı, iki terimin toplamının ya da farkının küpünü açık biçimde yazmaktır. Formüller şunlardır:

Küp açılımı formülleri

(a + b)³ = a³ + 3a²b + 3ab² + b³
(a − b)³ = a³ − 3a²b + 3ab² − b³

Formül nereden gelir?

(a + b)³ ifadesi (a + b)² · (a + b) demektir. Kare açılımı (a + b)² = a² + 2ab + b² olduğundan:

(a² + 2ab + b²) · (a + b) = a³ + a²b + 2a²b + 2ab² + ab² + b³ = a³ + 3a²b + 3ab² + b³

Katsayılar 1, 3, 3, 1’dir. (a − b)³ açılımında aynı katsayılar gelir; işaretler +, −, +, − diye sırayla değişir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1: (x + 2)³ = x³ + 3 · x² · 2 + 3 · x · 2² + 2³ = x³ + 6x² + 12x + 8

Örnek 2: (2x − 1)³ = (2x)³ − 3 · (2x)² · 1 + 3 · 2x · 1² − 1³ = 8x³ − 12x² + 6x − 1

Örnek 3 (zihinden hesap): 11³ = (10 + 1)³ = 1 000 + 300 + 30 + 1 = 1 331

Küplerin toplamı ve farkı

Küp açılımıyla karıştırılan iki özdeşlik daha vardır:

a³ + b³ = (a + b) · (a² − ab + b²)
a³ − b³ = (a − b) · (a² + ab + b²)

Örnek: 8x³ − 27 = (2x)³ − 3³ = (2x − 3) · (4x² + 6x + 9)

Kare açılımı ile karşılaştırma

İfadeAçılımKatsayılar
(a + b)²a² + 2ab + b²1, 2, 1
(a + b)³a³ + 3a²b + 3ab² + b³1, 3, 3, 1
(a − b)³a³ − 3a²b + 3ab² − b³1, −3, 3, −1

Sık yapılan hatalar

  • (a + b)³ ifadesini a³ + b³ sanmak. a = 1, b = 1 için (1 + 1)³ = 8 iken 1³ + 1³ = 2 olur.
  • (a − b)³ açılımında son terimin işaretini + yazmak. Son terim −b³’tür.
  • Katsayılı terimlerde katsayının küpünü almayı unutmak: (2x)³ = 8x³’tür, 2x³ değildir.

Sık sorulan sorular

Küp açılımında katsayılar neden 1, 3, 3, 1?

(a + b)² · (a + b) çarpımında a²b ve ab² terimleri üçer kez oluşur. Bu katsayılar Pascal üçgeninin 4. satırıdır.

Küp açılımı hangi sınıfta işlenir?

Küp açılımı lise matematiğinde kullanılır. Ortaokulda 8. sınıfta yalnız kare özdeşlikleri ve iki kare farkı işlenir.

(a − b)³ ile (b − a)³ eşit midir?

Hayır. (b − a)³ = −(a − b)³ olur; ikisi birbirinin ters işaretlisidir.

Bu konuyla çalışmak için

Son güncelleme: 20 Kasım 2026.

Benzer içerikler

Yorumlar ve değerlendirmeler

Bu içerik için ilk yorumu siz yazın · Sınıfta nasıl kullandığınızı, beğendiğiniz ya da eksik bulduğunuz yerleri yazın; yeni içerikleri yorumlarınıza göre hazırlıyoruz.

Puanınız
Ben bir
1000
Ad ve şehir isteğe bağlı; e-posta istemiyoruz. Yorumlar kısa bir kontrolden sonra yayımlanır.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu