Özel Üçgenler: 30-60-90, 45-45-90 ve 3-4-5 Üçgeni
Özel üçgenler, açıları ya da kenarları arasında sabit bir oran bulunan dik üçgenlerdir. Bu üçgenlerde bir kenar bilinince diğer kenarlar Pisagor bağıntısıyla uğraşmadan bulunur. En çok kullanılanlar 30-60-90 üçgeni, 45-45-90 üçgeni ve 3-4-5 gibi Pisagor üçlüleridir.
Kısaca
30-60-90 üçgeninde kenarlar a, a√3, 2a; 45-45-90 üçgeninde a, a, a√2 oranındadır. 3-4-5, 5-12-13, 8-15-17 kenarlı üçgenler dik üçgendir.
45-45-90 üçgeni (ikizkenar dik üçgen)
Dik kenarları eşit olan dik üçgendir. Dik kenarlar a ise Pisagor bağıntısından hipotenüs² = a² + a² = 2a² olur ve hipotenüs a√2 bulunur. Kenarlar a, a, a√2 oranındadır. Bir karenin köşegeni kareyi iki tane 45-45-90 üçgenine ayırır.
Örnek: Hipotenüsü 8√2 cm olan ikizkenar dik üçgenin dik kenarları 8 cm’dir.
30-60-90 üçgeni
Bir eşkenar üçgen yüksekliğiyle ikiye bölündüğünde iki tane 30-60-90 üçgeni oluşur. Eşkenar üçgenin kenarı 2a ise:
- 30°’lik açının karşısındaki kenar (kısa dik kenar) a,
- hipotenüs 2a,
- 60°’lik açının karşısındaki kenar Pisagor bağıntısından (2a)² − a² = 3a² olduğu için a√3 olur.
Kural: 30°’nin karşısındaki kenar hipotenüsün yarısıdır.
Örnek: Hipotenüsü 10 cm olan 30-60-90 üçgeninde kısa dik kenar 5 cm, uzun dik kenar 5√3 cm’dir.
30-30-120 üçgeni
Eşit kenarları a olan ve tepe açısı 120° olan ikizkenar üçgende taban uzunluğu a√3 olur. Tepeden çizilen yükseklik bu üçgeni iki tane 30-60-90 üçgenine ayırır.
Pisagor üçlüleri (3-4-5 üçgeni)
Kenar uzunlukları a² + b² = c² eşitliğini sağlayan doğal sayılara Pisagor üçlüleri denir. Bu kenarlarla çizilen üçgen dik üçgendir.
| Üçlü | Denetim | Katları |
|---|---|---|
| 3, 4, 5 | 9 + 16 = 25 | 6-8-10, 9-12-15 |
| 5, 12, 13 | 25 + 144 = 169 | 10-24-26 |
| 8, 15, 17 | 64 + 225 = 289 | 16-30-34 |
| 7, 24, 25 | 49 + 576 = 625 | 14-48-50 |
Örnek: Dik kenarları 9 cm ve 12 cm olan üçgen, 3-4-5 üçgeninin 3 katıdır; hipotenüs 15 cm’dir.
Sık yapılan hatalar
- 30-60-90 üçgeninde a√3 uzunluğundaki kenarı hipotenüs sanmak. Hipotenüs her zaman en uzun kenardır ve 2a’dır.
- 30°’nin karşısındaki kenar ile 60°’nin karşısındaki kenarı karıştırmak. Küçük açının karşısında kısa kenar bulunur.
- Kenarları 3, 4, 5’in katı olmayan her üçgeni dik üçgen sanmak; dik olup olmadığı a² + b² = c² ile denetlenir.
Sık sorulan sorular
Özel üçgenler hangi sınıfta işlenir?
Pisagor bağıntısı 8. sınıfta işlenir; 30-60-90 ve 45-45-90 üçgenleri lise geometrisinde ayrıntılı ele alınır. Kenar oranları Pisagor bağıntısıyla 8. sınıf bilgisiyle de bulunabilir.
30-60-90 üçgeninde kenar oranı nedir?
Kısa dik kenar : uzun dik kenar : hipotenüs = 1 : √3 : 2.
45-45-90 üçgeninde hipotenüs nasıl bulunur?
Dik kenar √2 ile çarpılır. Dik kenarı 5 cm olan üçgenin hipotenüsü 5√2 cm’dir.
Bu konuyla çalışmak için
- 8. Sınıf Üçgende Kenar ve Açı İlişkisi Alıştırması
- 8. Sınıf Üçgen Eşitsizliği Alıştırması
- Alan ve Çevre Hesaplama aracı
- 8. Sınıf Matematik: bütün içerikler
Son güncelleme: 20 Kasım 2026.
Benzer içerikler
Testler8.Sınıf Üçgenler Lgs Örnek Sorular31 Ara 2023
Konu ve kazanımlar8.Sınıf Üçgenler6 Haz 2023
Uygulanmış sınavlar8.Sınıf Üçgenler Lgs Çıkmış Sorular22 Kas 2022
DiğerAralarında Asal Sayılar Nedir? Örnekler ve Nasıl Bulunur20 Kas 2026
DiğerKüp Açılımı: (a + b)³ ve (a − b)³ Formülleri ve Örnekler20 Kas 2026
DiğerTam Kare Sayılar: 1’den 30’a Kadar Liste ve Nasıl Anlaşılır20 Kas 2026Yorumlar ve değerlendirmeler
Bu içerik için ilk yorumu siz yazın · Sınıfta nasıl kullandığınızı, beğendiğiniz ya da eksik bulduğunuz yerleri yazın; yeni içerikleri yorumlarınıza göre hazırlıyoruz.



