Temel Çizimlerin Özellikleri: Pergelle Eşit Uzunluk, Bir Noktadan Geçen Doğrular, Paralel Doğru
Temel çizimlerin özelliklerini kendiniz keşfedin: pergel bir uzunluğu ölçmeden taşır, bir noktadan sonsuz doğru geçer ama iki noktadan tek doğru geçer, bir doğruya eşit uzaklıktaki noktalar o doğruya paralel bir doğru oluşturur.
Pergelin açıklığı değişmedikçe çizdiği bütün yaylar merkezine eşit uzaklıktadır. Bu yüzden pergel, bir uzunluğu ölçmeden başka bir yere taşımak için kullanılır.
5. sınıfMAT.5.3.2Ücretsiz · üyeliksiz
Ücretsizdir, üyelik gerekmez. Akıllı tahtada, bilgisayarda ve telefonda çalışır. Bu aracı Dinamik Geometri’de çizimin yanında açın.
Nasıl kullanılır?
- Pergelle Eşit Uzunluk bölümünde açıklığı seçin ve “Pergeli taşı, yay çiz” düğmesine art arda basın.
- Açının Kollarında bölümünde açıyı ve pergel açıklığını değiştirin; |OM| ile |ON|’nin hep eşit kaldığını görün.
- Kaç Doğru Geçer? bölümünde doğruyu döndürün, sonra ikinci noktayı koyun.
- Paralel Doğru bölümünde noktaların doğruya uzaklıklarını değiştirin; eşit olunca doğru paralel olur.
Temel Çizimlerin Özellikleri ile ilgili bilgiler
Pergelin açıklığı değişmedikçe çizdiği bütün yaylar merkezine eşit uzaklıktadır. Bu yüzden pergel, bir uzunluğu ölçmeden başka bir yere taşımak için kullanılır.
Bir noktadan sonsuz sayıda doğru geçer; iki farklı noktadan yalnız bir doğru geçer. Bir doğruya dışındaki bir noktadan çizilen dikme tektir.
Aralarındaki uzaklık değişmeyen doğrulara paralel doğrular denir ve “//” sembolüyle gösterilir. Bir doğruya eşit uzaklıktaki iki nokta birleştirilerek o doğruya paralel bir doğru çizilir.
Örnekler
Açıklık |KL| iken A’dan başlayarak üç yay çizilirse |AB| = |BC| = |CD| = |KL| olur.
d doğrusuna 3 cm uzaklıkta iki nokta işaretlenip birleştirilirse çizilen doğru d’ye paralel olur.
Öğretim programındaki yeri
- a) Temel geometrik çizimlere dayalı deneyimlerini gözden geçirir.
- b) Temel geometrik çizimlerin özelliklerine yönelik çıkarım yapar.
Temel Çizimlerin Özellikleri hangi konularda kullanılır?
| Kod | Öğrenme çıktısı / kazanım | Yıllık planda |
|---|---|---|
| MAT.5.3.2 | Temel geometrik çizimlere dayalı deneyimlerini yansıtabilme | 2–3. hafta (21 Eylül) |
Bu konuda
- 5. Sınıf Matematik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları 2026-2027Yazılı
- 5. Sınıf 1. Tema: Geometrik Şekillerbütün materyaller
Temel Çizimlerin Özellikleri ile ilgili oyunlar ve etkinlikler
- 5. sınıf Cetvel, Gönye ve Pergel ile Çizimİnteraktif etkinlik
- 5. sınıf Açı Tahmin Oyunuİnteraktif etkinlik
- 5. Sınıf Açıları Tahmin Etme ve Ölçme OyunuOyun
- Çivili Tahta (Geometri Tahtası)İnteraktif araç
Sık sorulan sorular
Pergel ne işe yarar?
Çember ve yay çizmenin yanında, açıklığı değiştirilmeden bir uzunluğu başka bir yere taşımaya yarar.
Bir noktadan kaç doğru geçer?
Sonsuz sayıda doğru geçer. İki noktadan ise yalnız bir doğru geçer.
Paralel doğrular nasıl tanımlanır?
Aralarındaki uzaklık her yerde aynı olan doğrulardır; bu yüzden hiç kesişmezler.
Temel Çizimlerin Özellikleri hangi sınıflarda kullanılır?
5. sınıf. Bağlı öğrenme çıktıları: MAT.5.3.2.
Diğer interaktif araçlar
Kesir ModelleriOndalık Gösterim ve Basamak DeğeriKesri Ondalık Sayıya ÇevirmeBasamak Tablosu ve Sayıların OkunuşuÇarpan AğacıZar AtYazı Tura AtÇark ÇevirBirim ÇevirmeGrafik ÇizmeAkış Şeması (Algoritma)Özdeşlikler ve Cebirsel İfadelerin ÇarpımıAlan Modeli ile ÇarpmaAsal Çarpanlara AyırmaBölünebilme KurallarıÇarpanlar ve KatlarCebir KarolarıÇivili Tahta (Geometri Tahtası)Dağılma ÖzelliğiEşitsizlik Sayı DoğrusuGrafik Okuryazarlığıİşlem ÖnceliğiSayılarla İspatKarekökKesirlerle İşlemlerin AnlamıKesirlerle Bölme İşlemiKesirlerle Çarpma İşlemiDenk KesirlerKesir, Ondalık ve Yüzde GösterimleriKesirleri Karşılaştırma ve SıralamaKesirlerle Toplama ve ÇıkarmaGrafikler: Sıklık Tablosu, Sütun ve Daire GrafiğiÖteleme ve YansımaKoordinat SistemiBirim Küplerle Yapı (3B)Ortalama, Ortanca, Tepe DeğerOlasılık DeneyleriAlan, Çevre ve Hacim ProblemleriOndalık Gösterimlerle İşlemlerOran ve OrantıOrtak Katlar ve Ortak BölenlerÖrüntülerRasyonel Sayılar Sayı DoğrusuBoncuklu Sayı ÇerçevesiŞerit Modeli ile Problem ÇözmeTam Sayılarla Çarpma ve BölmeTam Sayılarla Toplama ve ÇıkarmaTam Sayılarla İşlemlerEşitlik ve Denklem TerazisiÜslü İfadelerYüzde Hesaplama