Matematik Dominosu: İşlem-Sonuç, Kesir-Ondalık-Yüzde, Üslü ve Kareköklü İfadeler

Matematik Dominosu’nda her taşın sol ucunda bir sonuç, sağ ucunda bir işlem ya da başka bir gösterim vardır. Bir taşın sağ ucu ile sonraki taşın sol ucu aynı değeri göstermelidir. Tek kişilik kipte zincir bir halka olarak kapanır; iki kişilik kipte elini ilk bitiren kazanır.

Eşdeğer gösterimler aynı sayıyı farklı biçimde yazar: 2/5 = 4/10 = 0,4 = %40. Bir işlemin sonucu da o işlemin başka bir gösterimidir: (−6) · (+3) ile −18 aynı değerdir.

5. sınıf6. sınıf7. sınıf8. sınıfMAT.5.1.2MAT.5.1.3MAT.6.1.5MAT.6.1.7Ücretsiz · üyeliksiz

Matematik Dominosu ücretsizdir, üyelik gerekmez; en iyi skorlar bu cihazda saklanır.

Matematik Dominosu konuları

5. sınıf · İşlem ve sonucu (doğal sayılar)5. sınıf · Kesir, ondalık ve yüzde gösterimleri 6. sınıf · Kesir ve ondalık gösterimler 6. sınıf · Kesirlerle işlemler 7. sınıf · Tam sayılarla işlemler 7. sınıf · Kesir ve devirli ondalık gösterim 8. sınıf · Üslü ifadeler ve değerleri 8. sınıf · Kareköklü ifadeler ve değerleri

Nasıl oynanır?

Konuyu ve oyun türünü (tek kişi, bilgisayara karşı, iki kişi) seç.
Zincirin ucundaki ifadenin değerini bul.
Elindeki taşlardan sol ucu bu değeri gösteren taşa dokun.
İki kişilik oyunda taş zincirin iki ucundan birine eklenebilir; uyan taşın yoksa yığından taş çek.
Tek kişilik kipte fazladan taşlar hiçbir yere uymaz; onlara dikkat et.

Matematik Dominosu ile ilgili bilgiler

Eşdeğer gösterimler aynı sayıyı farklı biçimde yazar: 2/5 = 4/10 = 0,4 = %40. Bir işlemin sonucu da o işlemin başka bir gösterimidir: (−6) · (+3) ile −18 aynı değerdir.

Üslü ifadelerde a⁰ = 1 ve a⁻ⁿ = 1/aⁿ’dir: 2⁻³ = 1/8. Tam kare sayıların karekökü doğal sayıdır: √49 = 7. Devirli ondalık gösterimler kesirle yazılabilir: 0,333… = 1/3.

Örnekler

Kesir ve yüzde

Zincirin ucunda %25 varsa sol ucunda 1/4 ya da 0,25 olan taş eklenir.

Kareköklü ifade

Uçta √3 · √12 varsa sol ucu 6 olan taş eklenir, çünkü √36 = 6.

Öğretim programındaki yeri

MAT.5.1.2 Doğal sayılar ve işlemler içeren gerçek yaşam problemlerini çözebilme

a) Problemin içerdiği sayı ve işlem bileşenlerini belirler.
b) Problemde verilenler ile istenenlerin gerektirdiği işlemler arasındaki ilişkiyi belirler.
c) Problem bağlamıyla ilişkili verilenleri uygun matematiksel temsillere dönüştürür.
ç) Problemi matematiksel temsiller kullanarak kendi ifadeleri ile açıklar.
e) Belirlenen strateji veya stratejileri çözüm için uygular.
g) Problemin çözümü için kullandığı veya geliştirdiği stratejileri gözden geçirerek kısa yolları değerlendirir.

MAT.5.1.3 Gerçek yaşam durumlarına karşılık gelen kesirleri farklı biçimlerde temsil edebilme

a) Kesirlerin farklı gösterimlerinin (bileşik, tam sayılı, ondalık, yüzde) gerçek yaşam durumu içerisindeki kullanımını anlar.
b) Gerçek yaşam durumlarında karşılaşılan kesirlerin farklı gösterimlerini ilişkilendirmek için farklı modelleri (yüzlük kart, somut modeller, sayı doğrusu gibi) seçer.
c) Seçilen modelleri kullanır. ç)Kullanılan modelleri kesirlerin farklı gösterimleri ile yorumlar.
d) Benzer durumlarda kullanılabilecek farklı modelleri kullanışlılık açısından karşılaştırır.
e) Karşılaştırdığı modellerin kullanışlılığına ilişkin karar verir.

MAT.6.1.5 Gerçek yaşam durumlarında ondalık gösterimlerin basamak değerlerini kesirlerden yararlanarak yorumlama

a) Ondalık gösterimlerin basamak değerlerini inceler.
b) Ondalık gösterimlerin basamak değerlerini paydası 10, 100 ve 1000 olan kesirlerin toplamlarını kullanarak yeniden ifade eder.
c) Ondalık gösterimlerin basamak değerlerini kendi cümleleriyle açıklar.

MAT.6.1.7 Gerçek yaşam durumlarında karşılaşılan kesir, ondalık ve yüzde gösterimleri ile ilgili dört işlem gerektiren problemleri çözebilme

a) Kesir, ondalık ve yüzde gösterimleri ile ilgili dört işlem problemlerinde sayı ve işlem bileşenlerini belirler.
b) Kesir, ondalık ve yüzde gösterimleri ile ilgili dört işlem problemlerinde verilenler ile istenenlerin gerektirdiği işlemler arasındaki ilişkiyi belirler.
c) Kesir, ondalık ve yüzde gösterimleri ile ilgili dört işlem problemlerinde problem bağlamına uygun temsilleri (şekil, tablo, diyagram gibi) kullanır.
ç) Kullanılan temsil üzerinden problemi kendi ifadeleri ile açıklar.
d) Problemlerin sonucuna ilişkin tahminde bulunur ve işlemleri gerçekleştirmek için stratejiler geliştirir.
e) Stratejileri işe koşarak problemleri çözer.
g) Problemlerin çözümü için kullandığı veya geliştirdiği stratejileri gözden geçirerek kısa yolları değerlendirir.
h) Genellemenin geçerliliğini değerlendirir.

MAT.7.1.4 Rasyonel sayılar ve işlemler içeren gerçek yaşam problemlerini çözebilme

a) Rasyonel sayılarla toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerini içeren problemlerde sayı ve işlem bileşenlerini belirler.
b) Rasyonel sayılarla toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerini içeren problemlerde istenenler ve seçilen işlemler arasındaki ilişkileri belirler.
c) Rasyonel sayılarla toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerini içeren problemlerde problem bağlamını uygun temsillere (şekil, sayı doğrusu gibi) dönüştürür.
ç) Kullanılan temsil üzerinden problemi kendi ifadeleri ile açıklar.
d) Problemlerin çözümü için stratejiler oluşturur.
e) Stratejileri işe koşarak problemi çözer.
f) Problemin çözümünü kontrol eder.
g) Problemlerin olası farklı çözüm stratejilerini inceler.
ğ) Çözüme ulaştıran stratejilere uygun genellemeler yapar.
h) Genellemelerin geçerliliğini değerlendirir.

MAT.7.1.2 Gerçek yaşam durumlarında rasyonel sayıların ondalık gösterimlerini yansıtabilme

a) Bölme işlemini kullanarak her rasyonel sayının bir ondalık gösterimi olduğunu inceler.
b) Rasyonel sayıların ondalık gösterimlerinden bazılarının devirli olduğuna dair çıkarım yapar.
c) Her rasyonel sayının devirli ya da devirsiz ondalık açılımları olduğunu değerlendirir.

Matematik Dominosu konuları yıllık planda

Konu	Öğrenme çıktısı	Hafta
5. sınıf · İşlem ve sonucu	MAT.5.1.2	11–13. hafta (30 Kasım)
5. sınıf · Kesir, ondalık ve yüzde gösterimleri	MAT.5.1.3	19–22. hafta (8 Şubat)
6. sınıf · Kesir ve ondalık gösterimler	MAT.6.1.5	6–7. hafta (19 Ekim)
6. sınıf · Kesirlerle işlemler	MAT.6.1.7	9–13. hafta (9 Kasım)
7. sınıf · Tam sayılarla işlemler	MAT.7.1.4	5–7. hafta (12 Ekim)
7. sınıf · Kesir ve devirli ondalık gösterim	MAT.7.1.2	3–4. hafta (28 Eylül)
8. sınıf · Üslü ifadeler ve değerleri	MAT.8.1.1	4. hafta (5 Ekim)
8. sınıf · Kareköklü ifadeler ve değerleri	MAT.8.1.2	6. hafta (19 Ekim)